Panduan Lengkap Pengurusan Sisa Terjadual (Scheduled Waste) & Pematuhan JAS di Malaysia

Adakah premis atau kilang anda menghasilkan sisa industri? Jika ya, memahami seluk-beluk pengurusan sisa terjadual bukan lagi satu pilihan, sebaliknya satu kewajipan undang-undang yang ketat di Malaysia.

Kegagalan menguruskan scheduled waste dengan betul bukan sahaja mengancam alam sekitar dan keselamatan pekerja, malah boleh mengakibatkan syarikat anda berdepan dengan kompaun bernilai ratusan ribu ringgit serta tindakan mahkamah oleh Jabatan Alam Sekitar (JAS).

Dalam artikel ini, kami akan membongkar panduan asas pengurusan sisa terjadual, undang-undang yang terlibat, dan bagaimana anda boleh memastikan premis anda sentiasa patuh (compliant) 100%.

Apa itu Sisa Terjadual (Scheduled Waste)?

Mengikut Peraturan-Peraturan Kualiti Alam Sekeliling (Sisa Terjadual) 2005, sisa terjadual ditakrifkan sebagai apa-apa sisa yang mempunyai ciri-ciri berbahaya dan tersenarai di dalam Jadual Pertama peraturan tersebut.

Secara amnya, sisa ini dikategorikan mengikut kod tertentu (Contoh: SW 1, SW 2, SW 3, SW 4, dan SW 5) yang merangkumi:

• Minyak buangan atau sisa hidrokarbon (e.g., minyak hitam kenderaan/mesin)
• Sisa kimia, pelarut (solvents), dan asid
• Efluen industri dan enapcemar (sludge) dari loji rawatan kumbahan kimia
• Bateri buangan, komponen elektronik (E-waste), dan bekas kosong yang tercemar dengan bahan kimia berbahaya.

Akta dan Perundangan Utama yang Mengawal Selia Sisa Terjadual

Di Malaysia, kawalan sisa industri ini terletak di bawah bidang kuasa dua agensi utama iaitu Jabatan Alam Sekitar (JAS/DOE) dan Jabatan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (JKKP/DOSH).

1. Akta Kualiti Alam Sekeliling 1974: Ibu kepada segala perundangan alam sekitar di Malaysia yang menetapkan denda berat bagi pesalah tegar.
2. Peraturan-Peraturan Kualiti Alam Sekeliling (Sisa Terjadual) 2005: Menjelaskan secara spesifik tanggungjawab pengeluar sisa (waste generator).
3. Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 (OSHA) & Peraturan USECHH 2000: Memastikan pekerja yang mengendalikan bahan kimia berbahaya dan sisa terjadual dilindungi daripada risiko kesihatan melalui kawalan HIRARC yang betul.

5 Langkah Asas Pengurusan Sisa Terjadual di Premis Anda

Untuk mengelakkan kompaun dan memastikan keselamatan tempat kerja, setiap organisasi wajib melaksanakan sistem pengurusan sisa yang sistematik:

1. Notifikasi dan Pengisytiharan Sisa (eSWIS)

Setiap pengeluar sisa wajib mendaftar dan mengisytiharkan jenis serta kuantiti sisa terjadual yang dihasilkan ke dalam sistem eSWIS Jabatan Alam Sekitar dalam tempoh 30 hari dari tarikh sisa itu dihasilkan.

2. Penyimpanan Selamat (Safe Storage)

Sisa mesti disimpan di dalam bekas (container) yang kuat, tidak bocor, dan serasi dengan jenis sisa kimia tersebut. Kawasan stor penyimpanan sisa terjadual hendaklah:

• Mempunyai bumbung dan sistem pengudaraan yang baik.
• Dilengkapi dengan bund wall (benteng konkrit) untuk menghalang aliran sekiranya berlaku tumpahan.
• Dikunci dengan selamat dan hanya diakses oleh kakitangan terlatih.

3. Pelabelan Mengikut Spesifikasi Baku

Setiap bekas sisa wajib ditandakan dengan Label Sisa Terjadual yang jelas mengikut Jadual Ketiga. Label mesti mengandungi maklumat seperti kod sisa, tarikh dihasilkan, nama pengeluar, serta simbol amaran bahaya yang betul.

4. Tempoh dan Had Kuantiti Penyimpanan

Mengikut undang-undang, anda tidak boleh menyimpan sisa terjadual di premis melebihi 180 hari ATAU kuantiti sisa tidak boleh melebihi 20 tan metrik, mana-mana yang terdahulu, kecuali mendapat kelulusan bertulis daripada Pengarah JAS.

5. Pelupusan Melalui Kontraktor Berlesen

Sisa terjadual tidak boleh dibuang sesuka hati. Ia mesti diangkut dan dilupuskan hanya oleh kontraktor yang dilesenkan oleh Jabatan Alam Sekitar ke premis penimbusan atau pusat rawatan berjadual yang sah (seperti Kualiti Alam).

Kepentingan Latihan & Kompetensi Pekerja

Tahukah anda bahawa majoriti kes tumpahan kimia dan denda JAS berpunca daripada kesilapan manusia (human error)? Pekerja yang tidak terlatih bukan sahaja membahayakan diri sendiri, malah meletakkan syarikat dalam risiko liabiliti yang besar.

Oleh itu, melengkapkan operator, jurutera, pegawai keselamatan (SHO), dan pengurus fasiliti dengan latihan Safe Scheduled Waste Handling adalah pelaburan yang sangat kritikal.

Latihan yang komprehensif memastikan pasukan anda tahu bagaimana untuk:

• Menguruskan dokumentasi audit dengan tepat.
• Mengendalikan sisa tanpa risiko pendedahan kimia berbahaya.
• Bertindak pantas menggunakan Spill Kit sekiranya berlaku tumpahan kecemasan di tempat kerja.

Sertai Kursus Profesional “Safe Scheduled Waste Management”

Jika anda ingin meningkatkan kompetensi pasukan anda dan memastikan syarikat anda sentiasa berada dalam zon selamat daripada tindakan undang-undang, kami menjemput anda untuk menyertai sesi latihan eksklusif kami.

• Kursus: Safe Scheduled Waste Management
• Lokasi: Kota Kinabalu, Sabah
• Tarikh Terdekat: 19 – 20 Jun 2026
• Mata CPD: 12 Mata CPD Diiktiraf
• Mata CEP: 10 Mata
• Kelebihan: Kursus ini adalah HRDCORP Claimable (Tuntutan penuh di bawah sumbangan HRDCorp majikan).

Melalui kursus ini, peserta akan dibekalkan dengan Course Outline yang komprehensif, perkongsian kes industri sebenar, serta bimbingan daripada trainer yang berpengalaman luas dalam keselamatan kimia dan alam sekitar.

👉 Klik Di Sini Untuk Muat Turun Silibus, Profil Trainer & Borang Pendaftaran Rasmi

Jangan tunggu sehingga pegawai penguatkuasa mengetuk pintu premis anda. Ambil tindakan proaktif hari ini!

(Bagi sebarang pertanyaan mengenai harga promosi individu/early-bird atau sebut harga rasmi korporat, sila hubungi pasukan admin kami di STARS Services melalui talian 0147811879 atau emel ke [email protected])